Adres IP

Maski podsieci i CIDR - wyjaśnione prosto, z przykładami

10 lipca 2026 · 4 min czytania · zaktualizowano 29 września 2026

Zapisy typu 192.168.1.0/24 wyglądają tajemniczo, ale idea jest prosta. Adres IPv4 składa się z 32 bitów. Maska podsieci mówi, ile początkowych bitów to część „sieci” (wspólna dla wszystkich urządzeń w podsieci), a ile zostaje na „hosty”, czyli poszczególne urządzenia. Poniżej pokazujemy, jak policzyć zakres adresów dla dowolnej maski, z tabelą, przykładem krok po kroku i zadaniem z rozwiązaniem.

Co oznacza /24?

Liczba po ukośniku to prefiks CIDR, czyli liczba bitów sieci. /24 oznacza 24 bity sieci i 8 bitów hosta, a więc maskę 255.255.255.0. Osiem bitów hosta daje 2⁸ = 256 adresów.

W zapisie binarnym maska to po prostu ciąg jedynek (bity sieci), a po nich zera (bity hosta):

11111111.11111111.11111111.00000000 = 255.255.255.0 = /24

Jak zamieniać liczby na postać binarną, pokazujemy w poradniku o konwersji adresu IP.

Sieć, host i rozgłoszenie

W każdej podsieci:

• pierwszy adres to adres sieci, który identyfikuje całą podsieć,
• ostatni adres to adres rozgłoszeniowy (broadcast), pod który wysyła się pakiety do wszystkich urządzeń w podsieci naraz,
• wszystko pomiędzy można przydzielić urządzeniom.

Dlatego liczba hostów to liczba wszystkich adresów minus 2, czyli 2^{(32 - prefiks)} - 2. Dla /24: 256 - 2 = 254 urządzenia, od .1 do .254.

Tabela najczęstszych masek

Domowe routery prawie zawsze używają /24. Mniejsze podsieci (/27-/30) spotkasz w firmach i u operatorów, większe (/16, /8) w dużych sieciach wewnętrznych.

Jak policzyć zakres adresów krok po kroku

Weźmy adres 192.168.10.77/27.

1. Maska: /27 to 255.255.255.224. Liczymy tylko w ostatnim oktecie, bo tylko tam maska nie jest równa 255.
2. Rozmiar bloku: 256 - 224 = 32. Podsieci zaczynają się co 32 adresy: .0, .32, .64, .96, .128 i tak dalej.
3. W którym bloku jest .77? Między 64 a 95. Zatem:
   • adres sieci: 192.168.10.64,
   • broadcast: 192.168.10.95 (ostatni adres bloku),
   • adresy dla urządzeń: 192.168.10.65 - 192.168.10.94, czyli 30 hostów.

Ten sam sposób działa dla każdej maski. Jeśli maska „kończy się” w trzecim oktecie (np. /20), liczysz blok w trzecim oktecie, a czwarty obejmuje wtedy wszystkie wartości od 0 do 255. Wynik zawsze możesz sprawdzić w kalkulatorze podsieci.

Dzielenie sieci na podsieci: zadanie z rozwiązaniem

Zadanie: podziel sieć 192.168.1.0/24 na 4 równe podsieci.

Rozwiązanie: 4 podsieci to 2 dodatkowe bity sieci (2² = 4), więc prefiks rośnie z /24 do /26. Każda podsieć ma 64 adresy i 62 hosty:

Ogólna zasada: każdy bit „pożyczony” z części hosta podwaja liczbę podsieci i o połowę zmniejsza każdą z nich. Z /24 zrobisz 2 podsieci /25, 4 podsieci /26, 8 podsieci /27 albo 16 podsieci /28.

Wyjątki: /31 i /32

• /32 oznacza pojedynczy adres, np. w regułach zapory: „tylko ten jeden host”.
• /31 ma 2 adresy i oba mogą być używane, bez adresu sieci i broadcastu. Stosuje się go na łączach punkt-punkt między routerami (opisuje to RFC 3021), zamiast marnować 4 adresy na /30.

Maska odwrotna (wildcard)

W routerach Cisco (listy ACL, konfiguracja OSPF) i w części zapór zamiast maski podaje się maskę odwrotną: 255.255.255.255 minus maska. Dla /27 (255.255.255.224) to 0.0.0.31, dla /24 to 0.0.0.255. Jedynki oznaczają tu bity, które mogą być dowolne.

A co z klasami A, B i C?

Dawniej wielkość sieci wynikała z pierwszych bitów adresu: klasa A miała zawsze /8, klasa B /16, a klasa C /24. Ten sztywny podział marnował adresy, więc w 1993 r. zastąpiono go adresowaniem bezklasowym (CIDR), w którym prefiks może mieć dowolną długość. Nazwy klas nadal pojawiają się w podręcznikach i zadaniach, ale współczesne sieci ich nie używają.

Prefiksy w IPv6

W IPv6 logika jest ta sama, tylko adresy mają 128 bitów i nie ma adresu broadcast. Standardowa sieć lokalna to /64. Operatorzy przydzielają klientom większy prefiks, zwykle /56 lub /48, który można podzielić na wiele sieci /64: /56 daje ich 256, a /48 aż 65 536. Takie wartości zaleca dokument RIPE-690. Więcej o IPv6 w poradniku IPv4 vs IPv6.

Najczęstsze pytania

Jaką maskę ma moja sieć domowa?

Prawie zawsze 255.255.255.0, czyli /24. Sprawdzisz to w ustawieniach sieci obok swojego adresu prywatnego. Instrukcje dla różnych systemów znajdziesz w poradnikach „Jak sprawdzić adres IP”.

Dlaczego dwa urządzenia z „prawie takimi samymi” adresami się nie widzą?

Bo mogą być w różnych podsieciach. Przy masce /26 adresy 192.168.1.60 i 192.168.1.70 należą do różnych bloków (0-63 i 64-127), więc bez routera nie połączą się ze sobą.

Ile adresów daje /28?

16 adresów, z czego 14 dla urządzeń. Pełne wartości dla innych prefiksów są w tabeli powyżej.

Źródła

• RFC 4632 - Classless Inter-Domain Routing (CIDR)
• RFC 3021 - prefiksy /31 na łączach punkt-punkt
• RIPE-690 - IPv6 prefix assignment for end-users